کار در ارتفاع بدون داربست در تهران

 

تجزیه و تحلیل ریسک های ایمنی پروژه های ساختمانی با استفاده از روش یکپارچه AHP و DEA
صنعت ساخت و ساز يکي از خطرناک ترين صنايع از نظر تلفات مربوط به کار، نرخ آسیب ديدگي و پرداخت غرامت به کارگران شناخته شده است. حوادث اين صنعت ناشي از ناکارآمدي روش هاي متعارف ارزيابي خطر و همچنين اجراي فعاليت هاي بدون درنظر گرفتن استانداردهاي ايمني است که تأثير عمده اي را بر سلامت و ايمني کارکنان می گذارد. بنابراين، شناسايي و ارزيابي خطرات و ريسک ها يک گام ضروري در اين صنعت بوده و تجزيه و تحليل ايمني يک اقدام مؤثر و فعال براي شناسايي، ارزيابي و کنترل خطرها در روش هاي صنعتي است. اين مقاله از روش سيستماتيک و يکپارچه روش تحلیل سلسله مراتبی-روش تحلیل پوششی داده ها ( AHP-DEA)  براي ارزيابي خطرهاي ايمني استفاده می کند. در مطالعه موردي کارگاه های ساختماني متعارف ايران، بیست فعاليت داراي پتانسيل خطر، ده حادثه ناشي از اين فعاليت ها و دوازده عامل بروز حادثه شناسايي شدند و با استفاده از قضاوت متخصصان ایمنی و ناظران پروژه، از طريق پرسشنامه مورد ارزيابي قرار گرفتند. در نهايت، فعاليت هاي گودبرداري و کار در ارتفاع به عنوان پر خطرترين فعاليت ها از نظر ايمني شناخته شد و راهکارهايي نیز برای بهبود و پيشگيري از حوادث ناشي از اين فعالیت ها ارائه گرديد.

مقدمه
صنعت ساخت وساز، صنعتی اساسی از ساخت و ساز ملی است که نقش مهمي را در پیشرفت اقتصادی کشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته دارد. ازآ نجایی که فشردگي و پيچيدگي زيادي در زمينه کاري در اين صنعت وجود دارد، بنابراين مخاطره آميزترين صنعت از نظر تلفات مربوط به کار، نرخ آسيب ديدگي و پرداخت غرامت به کارگران شناخته شده است . صدمات در اين صنعت منجر به فوت، آسيب هاي جدي شغلي و زمان از دست رفته کار با توجه به طبيعت منحصر به فرد آن رخ می دهد. کارگاه های ساختمانی توسط بسياري از عوامل منحصر به فرد مانند تغیيرات مستمر محیط کار، چرخش مکرر تيم کار، شرايط کاري نامناسب، قرار گرفتن در معرض آب و هواي مختلف، تعداد بالاي نيروي غيرماهر و کارگران موقت، مشخص و توصيف می شوند که این خصوصیات باعث بروز حوادث زیادی در این صنعت می گردد. از این رو، تجزيه و تحليل ريسک های ايمني و شغلي در کارگاه های بزرگ ساختمانی، گامی اصلي و کليدي براي دستيابي به سطح ايمني مناسب و پايه و اساس مديريت ايمني در ساخت و ساز است که بخشي از سيستم مديريت ايمني را تشکيل می دهد.

پيشينه تحقيق
رو شهاي متداول براي ارزيابي خطرات شغلي را می توان به سه دسته عمده تجزيه و تحليل کيفي، نيمه کمي و کمي تقسيم بندی نمود. از آن جایی که به دست آوردن اطلاعات جامعی برای تجزیه و تحلیل کامل ارتباط بین علت و معلول حوادث در پروژه های ساخت و ساز مشکل است، بنابراين استفاده از رويکردی کمي به طور مستقيم براي ارزیابی خطرهای پروژه دشوار است. به همین دلیل، بسياري از محققان از يک رويکرد کيفي و نيمه کمي براي ارزيابي خطر در پروژه های ساختمانی استفاده می کنند.
در طول دهه گذشته، رو شهای مختلفی برای تجزیه و تحلیل خطر در صنعت ساخت و ساز توسط محققان زیادی پیشنهاد شده اند. در میان این روش ها، روش تحلیل سلسه مراتبی AHP روشی مؤثر برای حل مسائل تصمیم گیری چندمعیاره MCDM است که در زمینه های مختلفی از جمله مدیریت ساخت و ساز به طور گسترده استفاده شده است
همچنین این روش برای مدیریت خطر نیز به کار گرفته شده است ، ژنگ و همکاران در سال 2011 از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی FAHPبرای ارزیابی ایمنی کار در محیط های گرم و مرطوب استفاده کردند  هدف از روش AHP ، تصمیم گیری علمی و همچنین راهی برای ترکیب تحلیل کیفی و کمی فرایند است. یکی از مزیت های اصلی روش AHP ، ساختار ساده آن است. همچنین این روش مانند ریاضیات پیچیده نیست و به آسانی قابل درک بوده و به طور مؤثر می تواند برای هر دو دسته داده های کمی و کیفی به کار رود  و بر اساس مقایسه های زوجی بنا شده است. ماتريس مقايسه زوجي در این روش، وقتي که تعداد گزینه های تصميم بسيار زياد باشد، حجم زیادی از مقایسه را برای
کارشناسان ایجاد می کند. برای حل این مشکل، ترکیب روش AHP با روش تحلیل پوششی داده ها DEA پیشنهاد گردید. تلا ش هاي متعددي براي ترکیب دو روش در پروژه های واقعي وجود داشته است. به عنوان مثال، بوون در سال 1990 پیشنهاد ادغام دو روش AHP و DEA را برای مسائل تصممیم گیری چندمعیاره داد. اما در این تحقیق، به دلیل محدودیت های موجود در روش AHP ، از روش يکپارچه AHP-DEA  برای ارزیابی ایمنی در کارگاههای ساختمانی شده است.

تجزيه و تحليل خطر
شناسايي و ارزيابي خطرهای ایمنی و شغلی گامی ضروری برای دستیابی به سطح ایمنی مناسب در پروژه بوده و تجزيه و تحليل ايمني شغلی JSA ، يک روش عملي براي شناسايي، ارزيابي و کنترل ريسک ها در رو ش هاي صنعتي است  فرايند تجزیه و تحلیل ايمني شامل سه مرحله اصلي زیر است:

- شناسايي: عوامل منجر به بروز حوادث و همه وقايعي که ممکن است در طول کار رخ دهند، شناسايي مي گردد. نظرسنجي در ميان کارشناسان ساخت وساز، مناسب ترين منبع براي کسب اطلاعات عملي در مورد حوادث است.

- ارزيابي: از طريق توزيع پرسشنامه بين کارشناسان، احتمال وقوع و شدت پيامد براي سناریو مربوط به هر حادثه مشخص می گردد. همچنین برآورد خطر برای هر خطر و رتبه بندی خطرها براي همه وقایع شناسايي شده تعيين می شود

- اقدام: در اين فاز، خطر با درنظر گرفتن اقدامات کافي براي کاهش يا از بين بردن آن، کنترل می شود. براي کنترل و پيشگيري مؤثر از حوادث، درک علل حوادث ضروري است.
 
بررسي علل حوادث و صدمات ناشي از آن در ساخت و ساز
با نگرشي به گذشته، می توان دریافت که ساخت و ساز يکي از خطرناک ترين صنايع در جهان بوده و شامل صدمات منجر به مرگ و جراحت فراواني است. وقوع حوادث ساختماني، همه ساله باعث خسارت هاي مالي، جاني، زيست محيطي و اعتباري فراوان به فعالیت هاي عمراني مختلف می شود. رولینسون و والکر در سال 1995 ، به این نتیجه
رسیدند که اطلاعات دقيق در مورد علل حوادث، براي پيشگيري از حوادث ضروري است.
بسياري از محققان نظرات مختلفي را در مورد علل خطرات شغلي پيشنهاد کرده اند. علل اصلي حوادث در کارگاه هاي ساختماني را مي توان طبق تحقيقات انجام شده به پنج مقوله وسيع از جمله مدیریت نامناسب، شیوه های کار ناایمن، شرايط کار نامطلوب، عوامل شخصي و عوامل کار تقسیم بندی نمود.
در کارگاه های ساختمانی، سقوط از سطوح کار در ارتفاع )به عنوان مثال نردبان، داربست و سقف ها( اغلب به عنوان یکی از علل اصلی حوادث مرگبار است ، از جمله مهم ترین علل سقوط در صنعت ساخت و ساز می توان به شیوه های کار ناایمن، تغییر مداوم محیط کار، آموزش ناکافی و استفاده نکردن از روش های متعارف حفاظت از سقوط اشاره کرد.

روش تحقيق
در اکثر موارد، تصمی مگیری ها وقتی مطلوب است که تصمیم گیری بر اساس چندین معیار یا شاخص باشد. در روش های تصمیم گیری چندمعیاره  MCDM  به جای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی، از چند معیار سنجش استفاده می شود. از ديدگاه این روش، فرايند سلسله مراتبي AHP  روشی مناسبي به خصوص براي مدل سازي معيارهاي کيفي بوده و کاربرد گسترده ای را برای انتخاب، ارزيابي، برنامه ريزي و تصميم گيري در پروژه دارد. با اين حال، با توجه به اين واقعيت که ده ها نوع از حوادث در کارگاه هاي ساختماني مشاهده و شناسايي شده است و روش AHP فقط می تواند تعداد محدودي از گزينه هاي ريسک را مقايسه کند، پس مقايسه زوجي در اين شرايط غيرممکن است. براي غلبه بر اين مشکل، از ترکيب روش AHP با روش تحليل پوششي داده ها ) DEA وانگ و همکاران،  (و پيشنهاد روش يکپارچه AHP-DEA  در اين مقاله استفاده شده است.

روش تحلیل سلسله مراتبی AHP
روش تحلیل سلسله مراتبی  AHP ، يک روش توسعه یافته )توسط ساتی در سال  (  1980براي حمايت از تصميم گيري چندشاخصه است در فرايند سلسله مراتبي، پس از رسم ساختار سلسله مراتبي ريسک هاي ایمنی صنعت ساخت وساز، ماتريس مقايسه زوجي براي معيارها )احتمال وقوع، پیامد جانی و پیامد مالی( نسبت به يکديگر تشکيل می شود. روش کار، به اين صورت است که به هر مقايسه دويي، با توجه به قضاوت هاي شخصي تصميم گيرندگان و کارشناسان يک عدد از 1 تا  9 نسبت داده می شود.
هما نطور كه پیشتر بيان شد، در فرايند تحليل سلسله مراتبي ابتدا عناصر به صورت زوجي مقايسه شده و ماتريس مقايسه زوجي تشيكل مي شود. سپس با استفاده از اين ماتريس وزن نسبي عناصر محاسبه می گردد. به طور كلي، یک ماتريس مقايسه زوجي به صورت رابطه  نشان داده مي شود كه در آن، aij ترجيح عنصر i ام نسبت به عنصر j ام است. حال با مشخص بودن aij ها  يتوان وزن عناصر، يعني wi ها را به دست آورد
حجم محاسبات به روش دستي براي به دست آوردن وزن نسبی عناص از ماتريس رابطه زیاد است. در نتيجه وزن نسبي عناصر wi با استفاده از نرم افزار انتخاب ماهرانه  و با روش بردار ويژه محاسبه می شود.

ترکيب دو روش AHP و DEA
وقتي که تعداد گزينه هاي تصميم بسيار زياد باشد، ماتريس مقايسه زوجي با توجه به هر معيار براي N گزينه تصميم گيري حجم زیادی از مقایسه را برای کارشناسان ایجاد می کند. ثابت شده است که در N هاي بزرگ تر از 15 ، تعداد زيادي از مقايسه سبب ایجاد بار سنگيني براي کارشناسان می شود و از سويی ديگر، مقايسه بيش از حد در قضاوت موجب تناقض و تضاد م يگردد. برای حل این مشکل، ترکیب روش با روش تحلیل پوششی داده ها  DEA  پیشنهاد می شود. روش تحلیل پوششی داده ها یک رویکرد برنامه ریزی ریاضی بوده که ارزیابی گروهی از واحدهای تصمیم گیری با بازه نسبی است. این رویکرد، توسط چانز، کوپر و رادز پیشنهاد شد . تلا ش هاي متعددي براي ترکیب دو روش در برنامه هاي واقعي وجود داشته است. به عنوان مثال، بوون در سال 1990 دو روش AHP و DEA را از لحاظ ساختار و نتايج براي حل مسئله انتخاب مکان مناسب مورد بحث قرار دادند. آن ها ادعا کردند که ترکيب دو روش مزیت های استفاده از داده هاي عيني و ذهني و همچنين کاهش تعداد مقايسه هاي زوجي را به همراه خواهد داشت .
در ادامه به طور خلاصه محاسبات روش DEA شرح داده شده است. براي هر یک از معيارها، مجموعه اي از درجه هاي ارزيابي طبق رابطه معرفي می شود:

G=( HJ1,…. HJK.)                   

J=1,……m
که در آن مجموعه، HJ1 تا HJK به نمايندگي از پر اهميت ترين تا کم اهمیت ترين نمرات ارزيابي براي معيار j بوده و JK نیز اعداد نمرات ارزيابي براي هر معيار است. اين تعريف اجازه مي دهد تا ارزيابي براي معيارهاي مختلف با استفاده از تعداد متفاوت نمرات انجام شود و همچنين انعطاف پذيري براي درجه بندي زباني را فراهم کند. سپس از کارشناسان درخواست مي شود تا ارزيابي گزينه هاي خطر بر اساس نمرات مربوط به ارزيابي خود را با توجه به معيار مورد نظر بر پایه اهميت نسبي طبقه بندي نمايند.
فرض مي شود که j معيار توسط Nj کارشناس ارزيابي خواهد شد. در این صورت، نتايج را مي توان با بردار ارزيابي توزيع رابطه 3 مشخص نمود:
 

که در آن، NEIJK بیانگر تعداد کارشناسانی که درجه HJK را به گزينه ريسک Aj تحت معيار j دادند سپس وزن محلي از هر گزينه با هر معيار توسط رابطه  4 تعيين مي شود .

در این روش، ابتدا حداکثرسازي α از هر متغير تصميم گيري با توجه به نتایج نظر سنجی را یافته و سپس با توجه به رابطه   5متغير تصميم گيري  s HJK از درجه HJK به دست آورده می شود.
 
در رابطه  s(HJ1);...;sHJKJ   5 متغيرهاي تصمیم گيري هستند. در نهایت با داشتن متغیر  sHJK براي هر معيار، وزن محلي براي هر يک از گزينه ها توسط رابطه  4 به دست خواهد آمد .

تخمين احتمال وقوع با توجه به عوامل منجر به حادثه
در این پروژه، احتمال وقوع حادثه از دو طریق محاسبه می شود که برای تحلیل خطر هر دو عدد مد نظر قرار خواهند گرفت. هما نطور که در جزییات روش پیشنهادی مطرح شد، ابتدا احتمال وقوع حادثه از طریق قضاوت کارشناسان به دست خواهد آمد. همچنین با توجه به عوامل دخیل در بروز حادثه احتمال وقوع محاسبه  می شود.
در اين مرحله، تعريفي از غلظت عامل خطر ارائه م يشود که براي تخمين احتمال وقوع به کار گرفته شد. غلظت از رابطه  6 محاسبه می شود


در رابطه 6   Xi   ،تعداد عوامل خطر از فاکتورهاي حادثه Fi 1 و Yi وزن هر عامل خطر که باعث رويداد نامطلوب می گردد )و توسط کارشناسان تخمين زده  مي شود( است. سپس غلظت را مي توان با يک مقياس به احتمال و به وزن محلي مطابق با ديگر معيارهاي تصميم گيري تبديل نمود.

محاسبه وزن کلی خطر
در نهايت، وزن کلي ريسک برای هر یک از فعالی تها از رابطه  7محاسبه می شود:

در این رابطه، Wj وزن معيارها تعیین شده توسط روش AHP بوده و) s*Hjk نمره بهينه از کلاس ارزيابي تعیین شده توسط رابطه  5 و V(Ai) وزن نهايي خطرها است. با داشتن وزن نهایی، می توان خطرها را رتبه بندي و اولويت بندي نمود.
کاربرد روش پيشنهادي در مطالعه موردي
آمارهاي سازمان کار و امور اجتماعي ايران، سهم حوادث مرگبار در كارگاه هاي ساختماني را 46 درصد از كل حوادث صنایع ذكر كرده است.
درحالي که آمار جهاني در اين بخش 17 درصد است. در نتيجه اين امر، ضرورت انجام تحلیل و ارزيابي خطرهاي ایمنی در کارگا ه هاي ساختماني ايران را نشان م یدهد. در این بخش برای اعتبارسنجی چارچوب ارائه شده، ارزیابی خطرهای ایمنی کارگاه های متعارف ساختمانی ایران بررسی می گردد.

جمع آوري اطلاعات
با استفاده از تجربيات کارشناسان، مشاهدات کارگاهي و موارد مطرح شده در پيشينه تحقيق، عوامل ريسک، فعاليت هاي پرخطر در
کارگاه ها و نوع سناريو حادثه ناشي از هر فعاليت، شناسايي شدند.
در اين مطالعه، 12 علل مؤثر منجر به حادثه، به 4 دسته کلي تقسيم شدند. همچنين 20 فعاليت مستعد خطر و 10 رويداد نامطلوب ناشي از فعالیت ها شناسايي گردید

پرسشنامه ساختار یافته به کارشناسان ایمنی و ناظران پروژه های ساختمانی
در مجموع، از 22 متخصص و کارشناس شامل 10 متخصص ایمنی و 12 مهندس ناظر مشغول به کار در پروژه های متعارف ساختمانی )سابقه کار بیش از 5 سال( برای پاسخگویی به پرسشنامه استفاده شد.
چهار معیار اصلی شامل احتمال وقوع حادثه )با توجه به عوامل خطر(، احتمال وقوع حادثه، پیامد مالی و پیامد جانی )با توجه به قضاوت ناظران کارگاهها( برای ارزیابی خطر ایمنی استفاده شدند. در ارزیابی خطر، ماتریس مقایسه زوجی برای معیارها، با استفاده از روش AHP تشکیل داده شد. به هر یک از مقایسه های دویی، یک عدد از 1 تا 9 به قضاوت های شخصی متخصصان ایمنی، نسبت داده است. سپس با استفاده از نرم افزار AHP وزن نهایی هر معیار محاسبه می شود.
در بخش دیگری از پرسشنامه مربوط به متخصصان ایمنی، چهار عامل مؤثر در بروز حوادث با توجه به درجه اهمیت، نمره دهی و اولویت بندی شد.

آزمون قابلیت اطمینان
به منظور اطمینان از نتایج به دست آمده، اقدام به تعیین میزان پایایی پرسشنامه شد. برای بررسی میزان پایایی پرسشنامه از نرم افزار SPSS برای به دست آوردن ضریب (آلفای کرونباخ ) استفاده گردید. با توجه به نتایج نظرسنجی و با استفاده از نرم افزار SPSS برای معیارهای احتمال وقوع، پیامد جانی و مالی و ضریب آلفا به ترتیب  0.98، 0.96و 0.97 به دست آمد که سطح قابلیت اطمینان، وقتی ضریب آلفا بزرگتر یا مساوی 0.7  باشد، قابل قبول است بنابراین، نتایج به دست آمده از پرسشنامه دارای میزان پایایی مناسبی هستند.

سطح خطر
سه معيار احتمال وقوع، پيامد مالي و جاني به صورت کيفي به چهار زيرمعيار )خیلی زياد، زیاد، متوسط و کم( تقسيم شدند. همچنین تخمين احتمال وقوع، پيامد مالي و جاني برای هر يک از فعاليت هاي ذکر شده با استفاده از قضاوت مهندسان پروژه ها صورت گرفت. سپس وزن کمی هر زيرمعيار با توجه به رابطه  5 در روش DEA به دست آمد:

- احتمال وقوع: شايع (0.10) ، ممکن (0.05) ، گاهي  (0.033) و نادر ( 0.025)

-پیامد جانی : مرگ (0.146) , ناتوانی دائمی ( 0.0731) , آسیب شدید ( 0.04867) و آسیب جزئی (0.0365)
-پیامد مالی : خیلی زیاد ( 0.105) , زیاد (0.0526) , متوسط ( 0.035) و کم ( 0.0262)
تحلیل خطر
با توجه به اولویت بندی ، رویدادهای گودبرداری و سقوط از ارتفاع جزء مهم ترین خطرهای ایمنی در این مطالعه شناخته شدند. با نظر به قابلیت درخت خطا در شناسایی علل وقوع خطر، درخت خطا برای هر کدام از خطرها ترسیم شد.
در این جا برای نمونه، درخت خطا برای خطر سقوط از ارتفاع  آورده شده است. برای ایجاد درخت خطا، چندین مصاحبه با کارشناسان پروژه ها و مهندسین ناظر انجام شد. بعد از رسم درخت خطا با استفاده از پرسشنامه، نظر کارشناسان در مورد هر یک از عوامل ریشه ای خطرها و مقدار اثر آن بر روی رویداد اصلی به دست آورده شد. سپس تحلیل حساسیت روی عوامل ریشه ای خطرها انجام گرفت. با توجه به نتایج تحلیل حساسیت، نبود حفاظ مناسب برای بازشوها، رعایت نکردن اصول ایمنی و نبود آموزش به کارگران جزء مه مترین عوامل بروز خطر شناخته شدند. کارشناسان، استراتژی های کاهش این خطرات را بیان نموده و راهکارهایی را پیشنهاد دادند

هدف از انجام مطالعه حاضر، ارائه چارچوبي براي رتبه بندی خطرهای ایمنی در پروژه های ساخت و ساز بوده كه به بررسي جامع و دقيق انواع حوادث می پردازد. به این منظور، با استفاده از روش های AHP و DEA  چارچوب مورد نظر پیشنهاد گردید و رتبه بندی خطرهای ایمنی در پروژه های ساختمانی متعارف انجام شد. اعتبار یافته های تحقیق حاضر از جنبه های زیر مورد بررسی قرارگرفته است:

- در این مطالعه خطر ریزش ساختمان مجاور در گودبرداری به عنوان مهم ترین خطر در پروژه های ساختمانی متعارف شناخته شد که سا لهای اخیر، حوادث ساختمانی که به دلیل ریزش آوار در گودبرداری غیراصولی انجام شده اند، افزایش یافته است
- در این تحقیق بعد از خطر ریزش ساختمان مجاور، خطر سقوط از ارتفاع به عنوان مهم ترین خطر در کارگاه های ساختمانی شناخته شد که با نتایج تحقیقات پیشین مانند کاسکوتس و همکارانش در سا لهای 2010 و 2012 ، ، هالپرین و همکارانش در سال 2004  ، لیپسکومب و همکارانش در سال 2008 ، چوی در سال 2005 و 2008 ،  و زنگ و همکارانش در سال 2008 هم خوانی دارد.

- به منظور بررسی جامعیت، درستی روش و نتایج تحقیق، یک پرسشنامه جداگانه در پایان پژوهش طراحی شد. این پرسشنامه بین مدیران و ناظران پروژه ها توزیع و تکمیل شد. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که کارشناسان صحت روش و نتایج رتبه بندی را تأیید کردند و اعلام نمودند که نتایج با واقعیت های مشاهده شده  هم خوانی دارد.

نتيجه گيري
نياز به یک روش ارزيابي خطر سيستماتيک براي کارشناسان ايمني ضروری است. رو شهاي مورد استفاده در گذشته برای ارزيابي خطرات شغلي در صنعت ساخت وساز، عمدتاً به صورت کيفي يا رو شهاي آماري بود که متخصصان ساخت و ساز تمايل به یافتن يک مقدار عددي و واضح در ارزيابي خطر دارند. در اين پژوهش، با استفاده از فرايند تحليل سلسله مراتبي  AHP  و فرايند تحليل پوششي داده ها  DEA  به عنوان رويکرد کمي در تجزيه و تحليل خطرهاي ايمني ساختمانی پرداخته شده است. در نهايت، اولویت بندي فعاليت هاي پر خطر در کارگاه ها با استفاده از
روش تحقیق انجام شد و راهکارهایی برای پیشگیری و بهبود فعالیت های پرخطر ارائه گردید. همچنین این مدل می تواند به مسئولان ایمنی کارگاه های ساختمانی برای شناسایی خطرها، شناسایی علل ریشه ای آ ن ها و نیز ارائه راهکارهای کنترل و کاهش خطرها کمک زیادی نماید. در اين تحقیق، از روش يکپارچه AHP-DEA براي اولويت بندي خطرهاي ايمني در کارگاه هاي ساختماني استفاده شد و در مطالعات آینده، مي توان با يک تغییر جزئي در روش تحقيق، از آن در ديگر زمينه هاي مهندسي برای ارزيابي خطر استفاده نمود. همچنین در این مطالعه، بررسی ها به یک نمونه محدود بود و برای بررسی جامع تر باید تمام فعالیت های کارگاه های ساخت و ساز و عواملی همچون بومی بودن، سن کارگران و تجربه کاری بررسی شود.





بانک اطلاعات مشاغل مجموعه